ข้ามไปยังเนื้อหาหลัก

แม่แบบการท่องเที่ยว

เริ่มค้นหา
แม่แบบการท่องเที่ยว
ประวัติเทศบาล
สถานที่ท่องที่ยว
ผลิตภัณฑ์ชุมชน
โรงแรม / ที่พัก
บริษัทนำเที่ยว
ร้านอาหารแนะนำ
กระดานสนทนา
ติดต่อเทศบาล
  
แม่แบบการท่องเที่ยว > เสื่อกระจูด > การทำเสือกระจูด  

เสื่อกระจูด: การทำเสือกระจูด

ชื่อเรื่อง

การทำเสือกระจูด 

เนื้อความ

ประวัติความเป็นมาของเสื่อ

                วิวัฒนาการของการทอเสื่อในประเทศไทย

                แม้ว่าเราจะไม่มีหลักฐานที่แน่ชัดมาใช้เพื่ออธิบายเรื่องราวจุดกำเนิดของการทอเสื่อในประเทศไทยก็ตาม แต่ก็อาจกล่าวได้ว่า การทอเสื่อจากกกเป็นงานศิลปหัตถกรรมมือที่เก่าแก่ที่สุดอย่างหนึ่งที่มนุษย์ในสมัยโบราณที่อาศัยอยู่ในดินแดนนี้รู้จักและยังเป็นหน้าประวัติศาสตร์ให้ลูกหลานไทยได้ค้นหาเรื่องราวที่น่าสนใจเกี่ยวกับวิถีชีวิตและความเป็นอยู่ของแต่ละสมัยผ่านทางลวดลายที่ถักทอตอกลายเส้นของกกแต่ละเส้นแต่ละสีเป็นเรื่องราวที่บอกถึงวิถีชีวิตความเป็นอยู่ของพื้นที่และภูมิภาคนั้นๆ ของเมืองไทย ตั้งแต่สมัยก่อนประวัติศาสตร์ก็ว่าได้

 

จุดเด่นของเสื่อ

                โดยทั่วไปขึ้นอยู่กับวัสดุอุปกรณ์ที่ทำหากต้องการความสวยงาม ลายละเอียดมีความคงทนต้องเป็นเสื่อที่มาจากปอแก้วหรือปอกระเจา เส้นกกที่มีความเหนียวจะได้งานที่มีความสวยงามและลวดลายที่ละเอียด พร้อมกับลวดลายที่เป็นที่นิยมกันมากๆ เช่น ลายดอกมะขาม ลายตาล้อม ลายตาใบพัด ลายตาเรียง ลายทอง ลายขัด ลายขัดยกดอก ลายแม่ม่าย  โดยใช้สีกกที่สลับหรือใช้สีตามความนิยม ซึ่งในสมัยโบราณจะมีสีสันมาจากธรรมชาติ

                การทอเสื่อมีอยู่ทุกภาคของประเทศหลักการวิธีการนั้นคล้ายคลึงกันหมด แต่อาจมีปลีกย่อยแตกต่างกันไปบ้าง การทอนี้ทำด้วยมือ เครื่องมือที่ใช้แบบง่ายๆซึ่งอาศัยความชำนาญและความประณีต ตั้งแต่การเตรียมเส้นกกหรือปอย้อมสี การทอเป็นผืน เครื่องมือใช้ทอเสื่อเรียก กี่

                การทอเสื่อที่ชาวบ้านทำกันนั้นต้องอาศัยความจำและความชำนาญเป็นหลักเพราะไม่มีในตำรา นอกจากนี้แล้วยังพยายามรักษารูปแบบและวิธีการเอาไว้อย่างเคร่งครัด จึงนับว่าเป็นการอนุรักษ์ศิลปกรรมแขนงนี้ไว้อีกด้วยค่ะ

 

การทอเสื่อของกลุ่มแม่บ้านสารภี

อุปกรณ์ในการทอ

1. กก  คือ  วัสดุที่นำมาทอเป็นผืนเสื่อ  ชาวบ้านนิยมใช้กกกลม  กกที่มีลำต้นกลม ๆ
          มีชื่อทางวิทยาศาสตร์ว่า Cypress Tegetifenis Roxb  หรือที่ชาวบ้านเรียกกันว่า  ไหล

                         2. ฟืม  คือ  เครื่องสำหรับทอเสื่อ  มีลักษณะเป็นท่อนไม้มีรูห่างกันประมาณ 1 นิ้ว  
          สำหรับสอดเชือกไนลอน  จะกระทบเชือกไนลอนและกกให้ประสานกัน

                         3. กี  คือ  โครงไม้เครื่องทอ  ทำด้วยไม้แก่นเนื้อแข็ง  เป็นรูปสี่เหลี่ยมผืนผ้า  
          กว้างประมาณ 2 เมตร  ยาวประมาณ 2.5 เมตร  ใช้สำหรับขึงเชือกไนลอนในการทอเสื่อ

                         4. เอ็น  คือ  เชือกที่ใช้ขึงฟืมกับโฮง  ใช้สอดตามรูฟืม

                         5. ไม้สอด  คือ  ไม้ที่ทำจากไม้ไผ่  มีลักษณะแบน ๆ ใช้สอดไปตามช่องว่างระหว่างเชือก

          ไนลอน  โดยแนบส่วนหัวของเส้นกกกับไม้สอด

                         6. เทียนไข  คือ  เทียนไขที่เป็นแท่งนำมาถูกับเชือกไนลอนทีขึงระหว่างการทอ  
          เพื่อช่วยให้การกระทบฟืมมีความลื่นยิ่งขึ้น

                         7. ม้ารองนั่ง  คือ  เป็นท่อนไม้ไผ่ขนาดใหญ่ที่วางขวางกับกี  เพื่อเป็นที่รองนั่งสำหรับคนทอที่ทำการกระทบฟืม

 

วิธีการทอเสื่อ

เลือกขนาดของฟืมให้ได้ขนาดตามที่ต้องการ  นำฟืมไปตั้งในกีที่จะทอแล้วตั้งให้ได้ระดับ ระยะห่างจากเหล็กตีนเสื่อประมาณ 2 ฟุต  นำเชือกไนลอนมาแขวนตามริมฟืมซี่แรก  จะเริ่มจากด้านซ้ายหรือขวาก่อนก็ได้แล้วแต่ถนัด  การร้อยเชือกใช้คน 2 คน  คนหนึ่งนั่งอยู่ที่หัวเสื่อคอยมัดเชือกที่ขึงให้ตึง และแน่น  อีกคนนั่งอยู่ตีนเสื่อคอยสอดเชือกเข้ากับเหล็กตีนเสื่อ  ใช้เชือกสอดเข้าไปในรูฟืมที่เจาะไว้ เป็นสองแถว  แล้วดึงปลายเชือกไปเกาะติดกับลิ่มที่เราตอกงอไว้ติดกับไม้อีกท่อนหนึ่ง  แล้วยึดกันให้แน่น เชือกดึงให้ยาวตามความยาวของเสื่อ  พรมน้ำใส่กกที่จะทอ

          ในการทอเสื่อจะใช้คน 2 คน  คนแรกเป็นคนทอ  อีกคนหนึ่งเป็นคนคอยสอดเส้นกก  กกที่นำมา
ทอจะชุบน้ำเพื่อให้กกนิ่มและทอได้แน่น  การทอคนทอจะต้องคว่ำฟืมเพื่อให้มีช่องว่างสำหรับ
สอดกก  คนสอดจะสอดเส้นกกโดยแนบส่วนหัวของเส้นกกกับไม้สอด  สอดไปตามช่องระหว่างเชือกที่
แยกออกจากกันขณะที่คว่ำฟืม  พอสอดไปสุดริมเชือกอีกข้างดึงไม้สอดกลับคืนคงเหลือแต่เส้นกก  
คนทอก็กระทบฟืมเข้าหาตัวแล้วคนทอก็หงายฟืม  คนสอดก็ใช้ส่วนปลายของเส้นกกแนบกับไม้สอด  
สอดกกเข้าไปอีก  คนทอก็กระตุกฟืมเข้าหาตัว  แล้วเม้นเสื่อทางด้านซ้ายมือ  การเม้นเสื่อ  คือ  
การใช้ปลายกกม้วนงอลงแล้วสอดพับเชือกขัดไว้ให้แน่น ต่อไปคว่ำฟืม เม้นเสื่อทางด้านขวามือ
ทำเช่นนี้ไปเรื่อย ๆ จนกว่าจะได้ขนาดตามที่ต้องการ ในขณะทอหากต้องการให้การทอง่ายยิ่งขึ้นให้
ใช้เทียนไขถูกับเส้นเอ็นที่ขึงไว้ให้ทั่ว  เพื่อที่จะให้เอ็นลื่นไม่ฝืด  ตัดริมเสื่อทั้งสองด้านให้เรียบร้อย  
เสื่อจะมีความสวยงามมากยิ่งขึ้น  ใช้มีดตัดเชือกเอ็นทางตีนเสื่อเพื่อให้เสื่อออกจากกี มัดเอ็นที่
ปลายเสื่อ   เพื่อเป็นการป้องกันเสื่อรุ่ย นำเสื่อที่ทอเสร็จแล้วผึ่งแดดไว้จนแห้งสนิท  จึงพับเก็บไว้
จำหน่ายหรือแปรรูปต่อไป

 

จำหน่าย  โดยการสั่งซื้อ  ราคามาตรฐาน  ตั้งแต่      เสื่อใหญ่ 400 -  800 บาท

เสื่อยาว  คิดตามราคาวาละ  400  บาท 

ติดต่อผู้ผลิต      กลุ่มแม่บ้านสารภี  คุณทวี    หลิ่มมณี   บ้านเลขที่  27  หมู่ 7  ตำบลหนองบัว   อำเภอบ้านแพ้ว  จ. สมุทรสาคร  74120  มีบริการส่งสินค้าถึงบ้านทางไปรษณีย์

Tel.089-9167976  (คุณฉวีวรรณ ทองแดง)

 

หมดอายุ

 
สิ่งที่แนบ
สร้าง เมื่อ 25/12/2551 15:18  โดย บัญชีระบบ 
ปรับเปลี่ยนครั้งล่าสุดเมื่อ 25/12/2551 15:18  โดย บัญชีระบบ